«The Post: Απαγορευμένα Μυστικά» – Κριτική

Τα σημεία των καιρών το απαιτούσαν, και το «The Post» έρχεται να ταρακουνήσει με μια δυνατή ιστορία το ευαίσθητο ζήτημα της ελευθερίας του τύπου. Η ανάγνωση και μόνο των ονομάτων που συνέβαλαν στην παραγωγή προκαλεί ίλιγγο. Ωστόσο, μια «καλοφτιαγμένη» καταστροφή μπορεί να αποδειχτεί ζήτημα μερικών σκηνών. Το εγχείρημα ευτυχώς δεν ξέφυγε από τα έμπειρα χέρια του σκηνοθέτη, και το κινηματογραφικό 2018 δείχνει να ξεκινά καλά. Οι πολλά υποσχόμενες παραγωγές που ακολουθούν είναι αρκετές, και δεν χρειάζεται καν να περιμένουμε το τέλος του χειμώνα. Τον πρώτο λόγο, προς το παρόν, τον έχει ο Spielberg.

Η ιστορία αφορά τις κρίσιμες μέρες του Ιουνίου του 1971, κατά τις οποίες τα «Pentagon Papers» περιγέλασαν την κυβερνητική λογοκρισία και δημοσιεύθηκαν. Στα γραφεία της μικρής τότε περιφερειακής εφημερίδας «The Washington Post» επικρατεί αναβρασμός. Η οικονομική κατάσταση είναι δύσκολη, και ο ανταγωνισμός απέναντι σε ενημερωτικά μεγαθήρια όπως η «New York Times» σκληρός. Σαν από θαύμα, στην κατοχή της Post θα βρεθούν απόρρητα κρατικά έγγραφα με αποκαλύψεις για τον πόλεμο του Βιετνάμ, και πιθανή δημοσίευση θα μπορούσε να εκτοξεύσει την φήμη της εφημερίδας. Ωστόσο, η πολιτική ζημιά για τον πρόεδρο Νίξον θα ήταν ανεπανόρθωτη, και μια τέτοια αποκάλυψη αναπόφευκτα θα οδηγούσε σε ρήξη με την κυβέρνηση. Το δίλημμα για τον Ben Bradley, αρχισυντάκτη, αλλά κυρίως για την Kay Graham, πρόεδρο της εφημερίδας, είναι απλό. Νομιμότητα και αφάνεια, ή δημοσίευση και πιθανές συνέπειες;

Ο Tom Hanks είναι ο Ben Bradlee και η Meryl Streep η Kay Graham.

Ο Stephen Spielberg είναι ένας από τους καλύτερους αφηγητές. Αυτό το γνωρίζαμε. Είναι όμως εκπληκτική η ικανότητά του να μας το υπενθυμίζει, τόσο απλά, τόσα χρόνια μετά. Η κάμερά του, ένα φίδι που έρπει από σκηνή σε σκηνή με ένστικτο που οδηγεί πάντα στο ιδανικό πλάνο, αφηγείται και πάλι σωστά. Πώς δεν θα μπορούσε άλλωστε, όταν και οι δύο βασικοί του ηθοποιοί αποτελούν μαιτρ της «ωχ, να και μια κάμερα» υποκριτικής. Οι Tom Hanks (5η συνεργασία με τον Spielberg) και Meryl Streep, πρώτη φορά στην ίδια σκηνή, ερμηνεύουν τους χαρακτήρες τους σαν αληθινές τους μετενσαρκώσεις. Δεν υποκρίνονται· ζουν. Δεν είναι ηθοποιοί, αλλά δυο παλιοί φίλοι. Δεν υπάρχει άλλο ζεύγος με τέτοια έφεση στην αφοπλιστική ερμηνευτική απλότητα, και εδώ δίνουν την μεγάλη τους παράσταση.

Πέρα από την σκηνοθεσία και τις υποκριτικές ικανότητες, ωστόσο, είναι σημαντικό να επισημάνουμε την ομοιότητα του σχετικού ιστορικού πλαισίου με το σύγχρονο πολιτικό γίγνεσθαι. Ένας μακιαβελιστής ρεπουμπλικάνος απειλεί και πάλι την ανεξαρτησία των εξουσιών, και μια αναφορά στους ανθρώπους που ισοπέδωσαν τον προηγούμενο θα ήταν επίκαιρη όσο ποτέ. Οι συντελεστές του «The Post» έχουν τοποθετήσει το πραγματικό σασπένς της ιστορίας στο προσκήνιο, και έχουν χτίσει το δευτερεύον κινηματογραφικό σασπένς γύρω του. Είναι συχνά πολύ εύκολο να κατακρίνουμε τους ανθρώπους για ηθικές αποφάσεις που σήμερα φαντάζουν προφανείς. Η επιτυχημένη έκβαση, σε συνδυασμό με κοινωνικές αλλαγές που κάποτε φάνταζαν εξωφρενικές, είναι ίσως οι βασικές αιτίες πίσω απ’ αυτό.

Tom Hanks, Meryl Streep, Philip Casnoff, David Cross, Tracy Letts, Bradley Whitford, Jessie Mueller και Carrie Coon

Κοντολογίς, στην εποχή του ίντερνετ και των κοινωνικών δικτύων άνθρωποι όπως ο Snowden και ο Falciani αναδεικνύονται πολύ γρήγορα σε λαϊκούς ήρωες. Το 1971 κάτι τέτοιο θα ήταν πρωτόγνωρο και ανήκουστο. Κανείς δεν θα είχε την δύναμη να προβεί σε τέτοιες αποκαλύψεις χωρίς να στραγγαλιστεί ανάμεσα στα πλοκάμια της κρατικής δολιοφθοράς. Η Kay Graham, πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Washington Post και φεμινιστικό ορόσημο, βρέθηκε μπροστά σε τεράστιο δίλημμα. Ας μην το αγνοήσουμε. Ήλπιζε σε άμεση λαϊκή κατακραυγή, την οποία και -ευτυχώς- πέτυχε. Το 2018 όμως ο οποιοσδήποτε μπορεί να γράψει οπουδήποτε το οτιδήποτε, και η επιτυχία της μας είναι γνωστή. Την παραμονή της δημοσίευσης;

Οι διαφορετικές (αλλά και τρομακτικά ίδιες;) κοινωνικές συνθήκες είναι το σημείο κλειδί, και ο Spielberg και οι συνεργάτες του έχουν φροντίσει να γίνει σαφές. Αυτό που απαιτείται είναι μία νέα γενιά θαρραλέων ανθρώπων. Ακόμη και η μουσική του John Williams, τακτικού συνεργάτη του σκηνοθέτη, δημιουργεί διαρκώς την υποσυνείδητη αίσθηση ότι αυτό που συντελείται στην οθόνη είναι κάτι το κοσμοϊστορικό και πραγματικά κρίσιμο. Οι ηθοποιοί που πλαισίωσαν τους βασικούς πρωταγωνιστές ήταν επίσης εξαιρετικοί. Οι Sarah Paulson, Bob Odenkirk, Tracy Letts, Bradley Whitford, Bruce Greenwood, Matthew Rhys και Alison Brie είναι μερικά μόνο παραδείγματα.

Trailer

 

Τα μόνα αρνητικά που θα μπορούσαμε να καταλογίσουμε είναι η κάπως πεζή και γραμμική αφήγηση και κάποιες μικρές ιστορικές ανακρίβειες. Ο ρόλος της Washington Post στις αποκαλύψεις έχει γενικά υπερεκτιμηθεί, ενώ αντίθετα της New York Times έχει υποτιμηθεί. Χαρακτηριστικά, η Times τιμήθηκε με βραβείο Pulitzer το 1972 για την συνεισφορά της στον συγκεκριμένο σκοπό. Η Washington Post βραβεύθηκε έναν χρόνο αργότερα χάρη στο σκάνδαλο Watergate. Η σεναριακή επιλογή έγινε ίσως σκόπιμα. Η γυναίκα πρόεδρος μιας μικρής εφημερίδας θα είχε πολλά περισσότερα να χάσει από μια τέτοια απόφαση. Πέρα από την ίδια την Times, ωστόσο, δεν νομίζω πως ενοχλήθηκε κανείς άλλος, από την στιγμή ειδικά που το νόημα έγινε έτσι πιο σαφές. Ο τσαμπουκάς δεν θα περάσει.

9
Βαθμολογία
The Post: Απαγορευμένα Μυστικά (2017)
Με λίγα λόγια
To «The Post» θέτει ήδη υποψηφιότητα για δημοσιογραφική ταινία της χρονιάς. Η σκηνοθετική και ερμηνευτική του τελειότητα θα ήταν ίσως αρκετή, αλλά το βαθύ, ανθρώπινο και ρεαλιστικό του σενάριο συμβάλλει στην δημιουργία ενός εξαιρετικού κοινωνικού δράματος.
Θετικά
Άριστη σκηνοθεσία και σενάριο.
12/10 για τις ερμηνείες
Μεταφέρει στην εντέλεια το πνεύμα μιας ολόκληρης εποχής στο σήμερα.
Αρνητικά
Για κάποιον καλά ενημερωμένο το σασπένς δεν θα είναι τόσο έντονο. Αν του αρκεί αυτό που παράγουν πιο τεχνικά χαρακτηριστικά (μουσική, ερμηνείες) τότε πάσο.
Κάποιες μικρές ιστορικές ανακρίβειες.